Na górze Na dole
Pani i służące
Czerwiec 1904
Dobrze.
Teraz proszę stanąć jeszcze raz tutaj i oprzeć rękę na kominku.
Proszę się rozluźnić, jak gdyby się pani zamyśliła lub rozleniwiła.
- Eee... - Och, tak. Oczywiście.
Najważniejsze jest znalezienie właściwej pozy
i zrobienie szybkich szkiców do dalszej pracy.
Potem trzeba wybrać jeden z nich i zabrać się do malowania.
Oczywiście.
Nie mam czasu, żeby jak Sergeant malować twarz na kilkanaście sposobów
i na koniec wrócić do pierwszego obrazu.
Czy ucho i podbródek nie są zbyt kanciaste?
Och, widzę do czego pan zmierza. To bardzo zdecydowana kreska.
Pani mąż chce, żebym narysował panią delikatnie.
Natomiast ja widzę panią jako kobietę z charakterem, zdecydowaną.
Z ogromną siłą.
Ma pan prawo do własnego zdania, panie Scone.
Może powinniśmy go wyprosić?
Mężowie są dużym wyzwaniem dla artystów.
Traktują żony jak swoją własność, a portret - jak witrynę wystawową.
A żony, panie Scone?
To nie one płacą.
Poza tym, chcą, by ich mężowie wyglądali na silnych.
A to jest dużo łatwiejsze do osiągnięcia.
Gdybym na przykład... widział pani męża jako lilię
i chciał go tak namalować, co by pani powiedziała?
Wezwałabyś policję, mam nadzieję.
Właśnie wróciłem... Proszę się odwrócić w tę stronę.
Właśnie wróciłem z Paryża,
gdzie odbywa się wystawa najlepszego francuskiego malarstwa.
Powinniście państwo ją zobaczyć przy najbliższej okazji.
I cóż takiego bym zobaczył, panie Scone?
Światło i barwy, jakich nigdy pan jeszcze nie widział.
Wysłałem mojego kuzyna, Johna Stracka Kena,
żeby kupił obraz Degasa do ich ponurej posiadłości w Perkshire.
Ale głupiec przywiózł jeden z nadęty obrazów Renoira.
Uznał, że matka nie zniosłaby obrazu jakiejś służącej w salonie.
Lady Abercraven?
Tak, moja dobra cioteczka.
Proszę spojrzeć w tę stronę.
Będzie pan u nich dwunastego?
Drogi panie Bellamy, od czasu, gdy... Przepraszam.
Od czasu, gdy uciekłem do Paryża, żeby zostać malarzem,
udaje mi się, dzięki Bogu, widywać rodzinę najrzadziej, jak to możliwe.
Poza tym, nie pociąga mnie zabijanie małych ptaków.
Tak.
Teraz...
Jak powinniśmy ubrać panią do portretu?
- Może mogłabym... - Moja droga lady Marjorie,
artysta i kobieta nigdy nie dojdą do porozumienia
w tak drażliwej kwestii.
Poza tym, wizja artysty jest odległa od oczekiwań modnej kobiety.
Może więc zgodzi się pani na honorowy kompromis?
Te dwa słowa rzadko chodzą w parze, przynajmniej w polityce.
Jaki?
Proszę wybrać jedną lub dwie ulubione suknie
i przysłać je do mnie, żebym mógł przyjrzeć się ich fakturze.
Coś lekkiego i zwiewnego, ale ostateczną decyzję proszę zostawić mnie.
- Dobrze. - Świetnie.
Czyż to nie jest honorowy kompromis?
Oboje mamy możliwość podjęcia decyzji, i unikamy nieprzyjemnej sprzeczki.
Tak. Nie chciałaby się z panem sprzeczać.
Przynajmniej jeszcze nie teraz.
Choć bardzo sobie cenię beztroską atmosferę pracowni artysty,
to niestety wzywają mnie obowiązki państwowe.
Muszę być w Admiralicji za... o dobry Boże, za pół godziny.
Pierwszy lord admiralicji nie toleruje niepunktualności.
Prawdę mówiąc, nie muszę już dłużej kłopotać pańskiej żony.
Szkice są gotowe.
- Świetnie. Teraz zacznie pan malować? - Jutro po południu.
Doskonale. Jestem pewien, że stworzy pan coś wyjątkowego.
Czyż mogłoby być inaczej, skoro mam tak czarującą modelkę?
Proszę zawołać dorożkę. Pan Scone wychodzi. - Oczywiście.
Och, nie, dziękuję. Wrócę pieszo przez park.
Zatem do jutra i proszę pamiętać o sukniach.
Przyślę je jeszcze dziś po południu. I czekam na pana jutro o trzeciej?
Tak. Lady Marjorie, panie Bellamy.
I co sądzisz?
Mam nadzieję, że wybrałaś właściwego człowieka.
To wspaniały malarz.
Nie wątpię, ale czy malarz musi koniecznie tyle mówić?
Moim zdaniem to była ciekawa i inspirująca rozmowa.
Dobrze, że tak sądzisz. To nie ja musze go wysłuchiwać cały dzień.
Czas już na mnie. Kolacja o 8:30 i mam założyć białą kamizelkę, prawda?
Tak, nie spóźnij się, dzisiaj przychodzą Sethelowie.
Będę na czas. A jeśli ten gaduła
nie namaluje mojej żony tak, jak na to zasługuje...
To co mu zrobisz?
Powieszę go obok jego portretów.
Entrée.
Wejdź wreszcie.
Co u licha?
- Powiedział, że mam je tu wnieść. - Kto?
- Zagraniczny jegomość na dole. - Mój służący.
Dlaczego sam tego nie wniósł?
A w ogóle, to co to jest?
Suknie lady Marjorie Bellamy, proszę pana.
Czy to wszystko, proszę pana?
Jak masz na imię?
Sara... proszę pana.
Możesz sobie podarować "proszę pana".
- I tak nie lubisz tak mówić. - Skąd pan wie, co lubię mówić?
Potrzymaj. Chciałbym, żebyś pokazała mi te suknie.
Przymierz.
Wyżej, wyżej.
Wygląda jak płachta.
Następna.
Niewinna mleczareczka.
Mogłem się domyśleć, że coś takiego przyśle.
To już nie działa po czterdziestce, ale one zawsze się łudzą.
Niech pan nie przesadza. Ona dobrze wygląda, jak na swój wiek.
Ale pod tą urodą kryje się despotka, co?
Chyba nie powinien mnie pan o to pytać.
A co powiesz o kamerdynerze?
- Bije cię? - Spróbowałby!
Ale się go boisz.
Nikogo się nie boję.
Nie jest taki zły, daje nam godzinę wychodnego w tygodniu,
a to więcej niż w innych domach.
Kiedy ty masz wychodne?
W środy.
- Ile ci płacą? - To nie pana sprawa.
Dziesięć funtów rocznie i łóżko w suterenie.
Nie, mądralo. Dwa razy więcej i pokój na poddaszu.
A Rose dostaje trzydzieści.
- Kim jest Rose? - Moją przyjaciółką.
Mieszkamy razem w przytulnym pokoju na poddaszu.
A gdy trochę zaoszczędzimy, wybierzemy się do pensjonatu w Brighton.
Nie! Następna.
Lepiej, żeby ta się panu spodobała.
- Tak, załóż ją. - Bo to już ostatnia.
Nieźle.
Podejdź tutaj.
Spójrz.
Czy chcesz pogrzebać to piękno w pensjonacie w Brighton?
Podoba mi się w Brighton.
Bale w pawilonie i dżentelmeni odprowadzający mnie
z przebieralni do morza.
I może przejażdżki samochodem po promenadzie.
Ach, te tanie powieścidła.
Nigdy nie byłaś Brighton.
Wszystkie kurorty są takie same.
Jeśli widziało się jeden, widziało się wszystkie
- Tak, będzie dobra. - Słucham?
Ta suknia jest odpowiednia.
Powiedz pani, że ma założyć tę suknię.
Spakuj wszystkie do pudełka i możesz iść.
Byłam w Southend.
Rose!
- Rose. - Gdzie się podziewałaś?
Masz tylko pięć minut, żeby się przebrać!
- Musimy przygotować herbatę. - Rose, dostałam list.
Spójrz, tu pisze "Do rąk własnych".
Tyle zdołałam sama zrozumieć. Resztę będziesz musiała mi już przeczytać.
- Sama spróbuj. - Wiesz, że nie potrafię.
Uda ci się, jeśli będziesz cierpliwa.
To nie jest tekst drukowany.
Prawdziwe pismo jest inne z tymi wszystkimi zawijasami.
To dla mnie za trudne. Proszę, Rose.
Pospiesz się, bo się spóźnisz.
Skąd go masz?
Wychodziłam z opactwa i ten chłopak mi go wręczył.
Jaki chłopak?
Nikt szczególny, wyglądał zwyczajnie.
I tak po prostu ci go dał?
Tak po prostu.
Nie wierzysz mi?
Otwórz, może dowiemy się, od kogo jest.
Co tam jest napisane?
Jeśli to jest jedna z twoich gierek.
Kto ci to napisał?
Ta sama osoba, która napisała ci list polecający, jak sądzę?
Być może udało ci się nabrać lady Marjorie i agencję,
ale mnie nie oszukasz.
Rose, przysięgam na Boga i możesz mnie zabić, jeśli kłamię.
"Boska Saro" - Boska Saro! - "W środę o siódmej będzie czekała"
"na ciebie dorożka na końcu ulicy, na rogu placu".
"Dorożkarz przywiezie cię do mnie. O nic nie pytaj".
- Od kogo to? - Podpisane: "Wielbiciel".
- Gdzie? - Tu!
Wiel-biciel.
Mam w to uwierzyć?
Dlaczego nie mogę mieć wielbiciela?
- Kto to? - Pewnie ktoś, kto zobaczył
mnie w parku lub w okolicy.
A skąd zna twoje imię?
"Boska Sara".
Sarah Bernhardt. To znana aktorka, Francuzka.
Drwi sobie z ciebie.
To takie niezwykłe. Nie będę mogła dzisiaj zasnąć.
Ciekawe, kto to taki?
- Nigdzie nie pójdziesz! - Dlaczego nie?
Dżentelmeni nie umawiają się z pokojówkami, żeby sobie z nimi pokonwersować.
"Umawiają się"! To brzmi tak romantycznie.
Nic w tym romantycznego, jeśli okryjesz się niesławą,
a ojciec dziecka nie będzie chciał się z tobą ożenić.
Nigdy się nie żenią.
Po wszystkim rzuci cię w kąt, jak szmacianą lalkę, którą jedzą mole.
Czasami dziewczyny w ogóle nie wracają z takich schadzek.
Kończą na stole sekcyjnym w kostnicy.
Nie mów tak. Dziwnie się przez to czuję.
Jak możesz się zgadzać na to, żeby ktoś cię wykorzystywał?
Tylko tak mówisz.
- Jeśli jest dżentelmenem... - Jeśli jest dżentelmenem
to cię wykorzysta.
Nie idź.
Nie martw się, Rose. Jestem bardzo silna.
Upije cię.
Tak, pewnie, już mi szumi w głowie.
Doprawdy, bardzo orzeźwiające.
Co tu robi to łóżko? Nie było go tu wcześniej.
Dla modelek... do pozowania. Czasem sam z niego korzystam.
Nie wątpię.
Co to za propozycja, którą chciałeś ze mną omówić?
Pamiętaj, że przyjmuję propozycję tylko od dżentelmenów.
Skąd wiesz, że nie jestem dżentelmenem?
Bo jesteś malarzem!
- Ha, i kuzynem hrabiego. - A ja księżniczką.
- To prawda! - Udowodnij!
Nie będę omawiał z tobą mojego drzewa genealogicznego.
Jak chcesz, możesz sobie iść. Dopij szampana i idź.
Wracaj do Rose.
Czy o tak późnej porze nie powinnaś być już w domu?
Oczywiście nie masz żadnej historyjki do opowiedzenia,
ale z pewnością coś wymyślisz.
Czy twój kuzyn naprawdę jest hrabią?
Rose powiedziała, że jeśli okażesz się prawdziwym dżentelmenem,
to nie powinnam ci ufać.
Rose to bardzo mądra dziewczyna.
Powiedziała, że ta Sara... Jak się nazywała?
- Bernhardt. - Właśnie.
Jest francuską aktorką.
"Boska Sara".
Wiedziałem, że się temu nie oprzesz.
Sarah Bernhardt!
Największa aktorka na świecie.
Wytrawna artystka.
- Czy ty jesteś wytrawnym artystą? - Oczywiście.
A na moje oko, to jesteś słodki, a nie wytrawny.
Jak masz na imię?
Nigdy go nie używam. Wszyscy mówią na mnie Scone.
Scone?
Skuuunks przyszedł na herbatę. Proszę na siebie uważać.
Tak.
- Może porozmawiamy o mojej propozycji? - Dobrze, o co chodzi?
- Chcę cię namalować. - Mnie?
- Jak lady Marjorie? - Tak właśnie.
- Dlaczego? - Zaciekawiła mnie twoja twarz.
Moja twarz?
Czy powieszą mnie na ścianie i wszyscy będą mogli mnie oglądać?
- Jeśli dobrze cię namaluję, to tak. - Nie mogę ci zapłacić.
Nie będzie cię to kosztowało ani pensa.
Ale będzie musiała przychodzić, gdy masz wychodne.
- Dobrze. - Świetnie.
Zaczniemy...
od razu.
- Co, teraz? - W tej chwili.
- Połóż się na łóżku... - O, wypraszam sobie...
- Zdejmij kapelusz. - Przestań!
- Rozpuść włosy. - Zostaw mnie..
Zdejmij bluzkę! Tak jest dobrze.
- Do łóżka. - Nie dotykaj mnie!
- Do łóżka. - Lady Marjorie nie zdejmuje ubrania.
No proszę!
Właśnie taką chcę cię namalować.
Blada twarz na tle cieni.
Teraz, moja boska Saro, musisz tylko leżeć nieruchomo.
- Słuchaj... - Nie ruszaj się!
- Myślałam, że będziesz już spała. - Kazałaś mi czekać.
Będziesz jutro niewyspana.
Co czytasz?
„Gołębica w orlim gnieździe".
A nie Biblię?
To jest książka Charlotte M. Young.
Czy masz jakieś tanie powieścidło?
Mój znajomy mówi, że wszystkie służące czytują tanie powieścidła.
Nie spytasz mnie, co się wydarzyło?
To twoje życie.
Tak, ale połowa przyjemności to móc ci wszystko opowiedzieć, rozumiesz?
- Czyżby? - Och, nie zrobiłam nic złego.
Zbliż się.
Chuchnij.
Piłaś, prawda?
Szampana!
To nie alkohol. To nektar.
Nektar bogów. Mleko Bachusa.
- Ciii, obudzisz Alfreda. - Nie przejmuj się Alfredem.
Nie spytasz mnie, z kim się spotkałam?
No dalej, spytaj.
Dobrze, z kim się spotkałaś?
- Ze Scone'em! - Z kim?
Ze Scone'em, dżentelmenem, który maluje lady Marjorie.
Namaluje mnie na płótnie. Uważa, że jestem piękna.
Namaluje cię!
Chciał też czegoś więcej... ale byłam nieugięta.
Wiadomo, jacy są artyści. Ale i tak wynajmie dla mnie małe mieszkanko.
Skoro tego chce, to po co ma cię jeszcze malować?
Bo on był długo w Paryżu, a tam wszyscy artyści mają dziewczyny
i malują je tak długo, aż zostaną sławni.
Opowiedziałam mu o tobie i o tym, że mieszkamy w jednym pokoju.
Będę chodziła do niego w każdą środę i w niedziele.
Po co?
Żeby mu pozować. Tak jak lady Marjorie.
Poza tym, ma dużo pieniędzy i jest kuzynem hrabiego.
Uważa, że jestem piękna. Czyż to nie cudowne?
Posłuchaj mnie, Saro.
Będzie cię kusił pieniędzmi i pochodzeniem, aż w końcu mu ulegniesz.
Malowanie to tylko wymówka, żeby miał czas cię urobić.
Nie widzisz tego?
A co innego mam do roboty?
Przecież nie mamy wychodnego tego samego dnia.
Jestem sama i nie jestem do tego przyzwyczajona.
Zamiast włóczyć się samotnie po ulicach, równie dobrze mogę mu pozować.
Nie gniewaj się na mnie.
Już taka jestem.
Chodź do łóżka.
- Rose. - Tak.
Czy jestem piękna?
Śpij już, Saro.
Koniec części pierwszej
Część druga
Głowa odrobinę wyżej.
Dobrze.
Teraz proszę się nie ruszać.
To jest gorsze od kolacji w Windsorze.
Światło szybko się kończy.
Za chwilę wejdzie służąca i całkowicie zasłoni okno.
To będzie oznaczało koniec pracy.
Najbardziej podoba mi się pani w świetle zachodzącego słońca.
Francuscy malarze nazywają to "souffee".
Tak, zachód słońca.
To pani czas.
Czy oprócz malarstwa zajmuje się pan również poezją?
Ma pani piękne dłonie, lady Marjorie.
Namaluję je utkane z mgły, spod której prześwitują delikatne kości.
Bo taka pani jest.
Tak dogłębnie poznaje pan ludzi podczas ich malowania?
Wiem, jak mam panią rozumieć na potrzeby obrazu.
Niezbyt to pochlebne.
Kobiety lubią, żeby je poznawać dla ich wartości.
Bzdury, jeśli wolno mi tak powiedzieć.
Nie chce pani, żeby ją ktoś dogłębnie poznał.
Nikt tego nie chce.
Wszyscy pragniemy tajemnic.
Naszych własnych i innych ludzi.
Dlatego zmieniamy swój wygląd, żeby wywrzeć odpowiednie wrażenie.
A malarz?
Zmienia to, by pokazać własne wrażenia.
- A jeśli się myli? - To niemożliwe.
To są jego wrażenia.
Efekt wyćwiczenia umysłu i oka.
Czy to właśnie chcą osiągnąć pańscy przyjaciele
na tych francuskich obrazach, które mam zobaczyć?
Być może.
Pani może je oczywiście odbierać zupełnie inaczej.
W malarstwie nie ma żadnego morału, który można wyciągnąć
i zapomnieć o obrazie.
To nie jest sztuka.
To nie byłoby już nawet życie.
Samo życie jest sekwencją kolorowych chwil.
A moralność.
Głównie hipokryzja.
Mówi pan jak Fabian.
Bratanek hrabiny Abercraven?
Czy mogłaby pani przyjąć jeszcze na chwilę swą pozę?
- Przepraszam. - Dziękuję. Głowa do góry.
Teraz zaczęłam się obawiać, co zobaczę na pana obrazie.
- Tego, co pan widzi. - Dobrze.
Pokażemy odrobinę tego, co kryje pani pod maską.
No proszę, skończyła się spokojna praca.
Czy mam zasłonić okno, jaśnie pani?
- Tak. - Tak, Saro, możesz.
Skończyliśmy, droga pani. Dzień dobiegł końca.
Teraz czeka nas ciemność.
- Zostanie pan na herbatę? - Jeśli to nie kłopot...
No dobrze.
Możesz odpocząć.
Scone?
Możesz przynieść mi szampana?
Oczywiście, jaśnie pani.
- Za boską Sarę. - Za boską Sarę.
Dziwnie się czuję w łóżku z butami na nogach.
Zobacz, wciąż mam jeszcze ładne nogi.
Co teraz kombinujesz?
Jaki świat marzeń sobie teraz wymyślisz, mała fantastko.
Kto to jest fantastka?
Ktoś, kto żyje płonnymi marzeniami o jutrze, które nigdy nie nadejdzie.
Tak! Płonne marzenia i dni jutrzejsze, które nigdy nie nadejdą.
Boże, jak długo mam jeszcze czekać na jutrzejszy dzień?
Mój książę jutra nigdy się nie zjawi.
Bo... jest ojcem mojego nieszczęsnego dziecka.
Moim szalonym uwodzicielem.
I to z winy mojego Księcia Jutra błąkam się wśród burz w łachmanach.
W chłodzie i...
Upuściłam dziecko.
Już, już maleńki. Nie płacz. Nic ci się nie stało.
No dobrze, Madame Bernhardt, wystarczy już tego.
- Czy to oklaski dla mnie, mój panie? - Nie, to sygnał, że pora wrócić do pracy.
Widziałam kiedyś aktorów przed budynkiem teatru.
- Był tam taki dystyngowany pan... - Buzia na kłódkę.
Co z wyjazdem do pensjonatu w Brighton?
Zadałem ci pytanie.
Możesz już poruszać ustami.
- Cienkuję. - A więc?
Nie wiem. Rose rzadko ze mną ostatnio rozmawia.
Nie podoba jej się, że tu przychodzę.
Czy uważa, że poluję na twoją cnotę?
Nie ufa ci.
- Mówi... - Tak?
Że gdybyś był uczciwy, to byś mi płacił.
- Sądzisz, że powinienem? - Modelkom się płaci.
Prostytutkom też.
No wiesz!
- Jak sądzisz, ile jesteś warta? - Zatrzymaj sobie pieniądze.
Ja nie jestem taka.
Nie, Rose ma rację.
Powinienem ci to jakoś wynagrodzić.
Może powinienem cię gdzieś zaprosić albo kupić ci nowy kapelusz czy coś.
Co lubią dziewczyny?
Powinieneś wiedzieć, co lubią francuskie dziewczyny.
To angielskie dziewczyny są dla mnie problemem.
Zbyt długo mnie tu nie było.
Będziesz musiała mi pomóc.
Co by to mogło być?
- Cokolwiek? - W granicach rozsądku.
- Bioskop.
- Co takiego? - Seans w bioskopie na Bishop's Gate.
To jest w granicach rozsądku.
- Seans filmowy? - Tak!
Alfred poszedł kiedyś, gdy miał wychodne i wszystko nam opowiedział.
Tam są prawdziwi ludzie, nie nieruchome obrazy,
ale ruszający się ludzie i samochody. Nawet sam król.
Wiem.
Byłeś tam? Och, zabierz mnie. Obiecałeś.
A co jest takiego ciekawego w migotliwych obrazach?
To, że są prawdziwe!
Tak się to wydarzyło. Nikt tego nie wymyślił.
- Są prawdziwe! - A sztuka?
Och, sztuka jest w porządku, dla tych, którzy mogą sobie na to pozwolić,
- ale... nie jest prawdziwa. - Nie.
- Coś ci powiem. - Tak, ale...
- Pójdziemy? - Uspokój się i słuchaj.
Oni zdradzili sztukę.
Akademicy poświęcili całe życie na namalowanie...
krzesła tak dokładnie, że niemal można na nim usiąść.
A teraz wystarczy zrobić 60 zdjęć, żeby uchwycić każdy kąt, prawda?
W ten sposób niszczy się wyobraźnię artystyczną.
Wiesz, co się stanie?
Te fotografie tak nas zepsują, że nie będziemy już
potrafili namalować ludzkiej postaci.
I to będzie twoja wina, tego twojego naiwnego domagania się prawdy.
To nie jest moja wina.
- Ubieraj się. - Idziemy?
Czyż mogę zatrzymać postęp cywilizacyjny?
- Allons. - Pardon.
- Au Bioscope.
- Ubieraj się!
- Och, idziemy! - Tak.
To miło z pana strony, że dał go pan do oprawienia.
To żaden kłopot. Dla niewprawnego oka nieoprawione płótno wygląda nieciekawie.
Chciałem też sprawić pani przyjemność.
Jest pan bardzo uprzejmy, panie Scone.
Ach, Richard.
Mam nadzieję, że się nie spóźniłem.
Lady Marjorie wyznała, że jest podekscytowana jak dziecko,
które ma dostać upragnioną zabawkę.
Przyznaję, że sam jestem ciekaw.
Nigdy jeszcze nie zamawialiśmy portretu.
Gdzie powinniśmy stanąć na odsłonięcie?
Och, tam będzie dobrze.
Czuję się, jak wujek pokazujący sztuczki magiczne na urodzinowym przyjęciu.
Oto skończone dzieło.
Abrakadabra.
Richardzie, powiedz, że ci się podoba.
Cóż... nie wiem, co powiedzieć.
Potrzebuję czasu, żeby się przyzwyczaić.
Niemal jarzy się własnym światłem.
Jest rozświetlony - tak się chyba mówi?
Wyglądasz na nim trochę jak dzika kocica.
Z pewnością jest niezwykły.
Wyjątkowy, pod pewnym względem.
Z czasem coraz bardziej mi się podoba.
Czy twoje włosy naprawdę są tego koloru?
Tak sądzę.
Pana zdaniem, to nie jest przesada, prawda?
- Jest... nieco rozmyty. - To nowy styl malarski.
Pan Scone pomyśli sobie, że jesteśmy staroświeccy.
Lady Marjorie, obawiam się, że nie nawróci pani męża na impresjonizm.
Nie, nie, podoba mi się.
Podjąłem decyzję.
Dziękuję, Scone. A zatem...
Gdzie go powiesimy?
Najpierw, chciałbym go wypożyczyć.
- Wypożyczyć? - Jeśli będzie mi wolno.
Chciałbym go zgłosić na wystawę w Akademii Królewskiej.
- W Akademii?
O ile mi wiadomo, jej członkowie mają bardziej tradycyjny gust.
Jeśli zostawią to państwo mnie, to sądzę, że da się coś z tym zrobić.
Oczywiście gwarantuję, że bezpiecznie powróci.
Richardzie, myślę, że to świetny pomysł.
- A tu? - Wizja artysty.
Oszust.
Czy naprawdę tak wyglądam?
To rzeczywiście jest nasz pokój.
Skąd wiesz, jak wygląda, skoro nigdy w nim nie byłeś?
Nie musiałem.
- Kto siedzi za mną? - Rose.
- Nigdy jej nie widziałeś. - Widziałem...
twoimi oczami.
O, a to moje rzeczy. Porozrzucane po pokoju.
Rose wiesza swoje do szafy. Jest taka porządna.
Wiem.
I..., to nic ważnego, ale tu powinna być nieduża plakietka
z napisem "Praca jest modlitwą".
Ach, "Praca jest...". Tak.
Jak go zatytułujesz?
"Służące".
To niezbyt romantycznie, prawda?
Może nadałbyś mu jakiś lepszy tytuł, na przykład...
"W oczekiwaniu na świt" czy jakoś tak.
Istnieją obrazy o takich tytułach.
Istnieją też inni artyści.
Co z nim teraz zrobisz?
Sprzedam go.
Sprzedasz mnie i Rose?
Już mnie teraz nie będziesz potrzebował, prawda?
Skoro już skończyłeś ten swój obrazek.
Porzucona jak stary but.
Wykorzystałeś mnie.
Nie, to sztuka cię wykorzystała, Saro.
I mnie też.
Gotowe.
Chwileczkę, panie Scone.
Dlaczego nie jestem twoją kochanką?
Czego mi brakuje?
Przecież nadawałam się do twojego cholernego obrazka!
Cóż to za język, Madame Bernhardt!
Niech cię wszyscy diabli!
Przestań!
Nie byłabym twoją kochanką, nawet gdybyś był ostatnim mężczyzną na Ziemi!
Ale mogłeś mnie chociaż spytać, żebym zachowała się przyzwoicie!
Z czego się śmiejesz?
Z ciebie i twojego wyobrażenia o przyzwoitości.
Przestań!
Nie jesteś zszokowana. Grzeczna dziewczynka.
To nasz ostatni wspólny wieczór.
Zabiorę cię na kolację.
A potem pójdziemy do bioskopu.
Co ty na to?
Jestem oczarowana, panie Scone.
Ten świat schodzi na psy.
Co takiego, panie Hudson?
Alf Commons został sprzedany do Middleboro za 1000 funtów.
Żaden piłkarz nie jest tyle wart.
To już nie jest sport, ale lukratywny interes.
Zgadzam się z panem, panie Hudson.
Nie pytałem o twoje zdanie, Saro.
Pospiesz się z tym sprzątaniem ze stołu.
Na miłość boską!
- Saro, coś ty narobiła! - O co chodzi?
Nie zrobiłam nic złego, panie Hudson.
To dzisiejsza gazeta!
Spal to natychmiast w piecu kuchennym, rozumiesz?
Nikt nie może tego zobaczyć. Spal to!
- Co się stało? - Nie stój tak! Spal to!
I zaczekaj tu na mnie.
Co się stało z dzisiejszą gazetą, panie Hudson?
Jeszcze nie przynieśli, proszę pana.
Akurat dzisiaj się spóźnia, gdy tak mi zależało.
Zaraz wyślę kogoś, żeby sprawdził, co się dzieje.
Niech pan przekaże sprzedawcy, że będę kupował gdzie indziej,
jeśli nie potrafią dostarczyć na czas.
Oczywiście, proszę pana.
I proszę przypomnieć pani, że czekam o 16:30 przed wejściem do Akademii.
Zapowiada się ciekawe popołudnie, prawda?
Oczywiście, proszę pana.
Jest piękny poranek. Pójdę pieszo przez park.
Proszę powiedzieć Pearce'owi, że może odstawić powóz,
- chyba że pani będzie go potrzebowała. - Dobrze, proszę pana.
A zatem.
Spójrz tylko na to.
O, to mój obraz.
- Jest w gazecie. - Przeczytaj, co tu pisze.
- Nie potrafię, panie Hudson. - No dalej.
Przeczytaj, co napisano. Czytaj na głos.
Literki są za małe.
Ale obraz się udał, prawda?
Dobrze. Sam ci przeczytam.
"Na tegorocznej wystawie dużą sensację wywołały dwa obrazy
- Geoffreya Skauna,..." - Wymawia się "Skuuun".
- Cicho bądź.
"...utalentowanego bratanka hrabiny Abercraven,
który stworzył fascynujący kontrapunkt:
"Panią i służące", jak popularnie nazywa się już tę parę obrazów.
Oba płótna, które przedstawiają sceny z domu pana Richarda Bellamy'ego,
podsekretarza stanu w Admiralicji, wyznaczają nowy styl portretów domowych.
Zapytany o imię skąpo ubranej modelki na obrazie zatytułowanym "Służące",
pan Scone odesłał naszego reportera do pokojów dla służby na Eaton Place 165.
Co za tupet.
Jak ten człowiek dostał się do pokojów dla służby?
Co tu się dzieje za moimi plecami?
Przychodził tu popołudniami, żeby malować lady Marjorie.
Ale nie w waszym pokoju?
Nie, malował w salonie.
Znowu coś przeskrobałaś, przyznaj się?
Nie, panie Hudson, chodziłam do jego pracowni i pozowałam mu w łóżku.
To znaczy, w łóżku w jego pracowni.
- Nie kłam. - Nie kłamię, panie Hudson.
Chodziłam tam w każdą środę. Z samego rana.
Mogę ci jedno powiedzieć, moja droga,
zanim skończy się dzień, w tym domu rozpęta się piekło.
Zapamiętaj to sobie.
Poczciwa Saro, twoja podobizna znalazła się w gazetach.
Kto by pomyślał.
- Pozwolił, by namalowano służące. - Chyba oszaleli!
Liberalna propaganda.
Bellamy zawsze potrafił znaleźć śliczną buzię.
To coś więcej niż tylko śliczna buzia.
- Księżna przyjechała... Uwaga, przyszli. - Kto?
Państwo Bellamy.
Koniec części drugiej
Część trzecia
- Proszę zejść na dół i porozmawiać z nimi. - Dobrze, proszę pana.
Proszę mi wierzyć, że nie miałem najmniejszego...
- To wszystko, panie Hudson. - Tak, proszę pana.
- Coś okropnego. - Tak, to prawda.
Musiał się zakraść tylnymi schodami, gdy Hudson nie patrzył.
Najgorsze, że przez tego nierozważnego nicponia poważnie ucierpiała
nasza reputacja, zarówno towarzyska, jak i polityczna.
Od początku mi się nie podobał. Za dużo mówił.
- Jest dobrym malarzem. - Zapewne.
I pomogliśmy się mu wybić kosztem naszej reputacji.
Mimo wszystko uważam, że najrozsądniej będzie obrócić wszystko w żart.
Nie widzę nic zabawnego w tym, że z mojej żony śmieje się cały Londyn.
To prawda, ale jeśli mamy to przetrwać, nasi znajomi muszą myśleć, że nas to bawi.
Najgorsze jest to, że Rose zachowała się
tak nieodpowiedzialnie i sprowadziła tę nową na złą drogę.
Będziemy musieli je zwolnić, obie.
Inaczej nie utrzymamy w domu dyscypliny.
Oczywiście, że je zwolnimy.
Najbardziej oburzająca jest bezczelność tego Scone'a.
Przyszedł pod nasz dach i dopuścił się takiej niedyskrecji.
Macie się jeszcze dzisiaj spakować i rano wynieść z domu. Obie.
Dostaniecie miesięczną wypłatę. To bardzo hojny gest.
Nie sądzę żeby państwo chcieli jeszcze kiedyś widzieć was na oczy.
Wybierali się dzisiaj na kolację, ale teraz musieli wszystko odwołać.
To niesprawiedliwe. Nic złego nie zrobiłam.
Nic złego, powiadasz. A to że dom stał się pośmiewiskiem całego Londynu?
Tak ujął to pan Bellamy.
Jest na nas wściekły i trudno mu się dziwić.
Nie wiem jak mogłaś go tak zranić.
Cóż takiego pan zrobił? Co zrobił ktokolwiek z nas, nawet ja?
Och, Rose, tak mi przykro.
Co pan odpowiedział?
Powiedziałem, że o niczym nie miałem pojęcia
i nie mogę brać odpowiedzialności za to, czego nie widziałem.
Niewiedza nie jest wymówką w oczach prawa, odparł.
Pana obowiązkiem jest wiedzieć. Za to panu płacimy.
- Więc powiedziałem... - Co takiego?
Że nad współczesnymi dziewczynami trudno jest zapanować.
Za mojej młodości dziewczyny były dobrze wychowane
i szczęśliwe że mają pracę.
Powiedziałem mu, że nie podobają mi się te nowe obyczaje.
Że wszystkie jesteście przebiegłe jak żmije.
Pozwolił mu pan myśleć, co chce i cała wina spadła na nas?
Muszę myśleć o własnej pozycji.
I o reputacji rodziny.
Och, Saro.
Nie martw się, Rose.
Nie rozumiem, dlaczego ty masz cierpieć. Nic z tego nie miałaś.
Nie będą cię winić, jeśli powiem im prawdę.
- Chodź. - Dokąd?
Idę na górę wszystko im opowiedzieć.
Mogą mnie wyrzucić jeśli chcą, ale nie ciebie. To niesprawiedliwe.
Nie możemy tam pójść jeśli nas nie wezwą.
O tak, możemy.
Przepraszam, jaśnie pani, sir.
Odeślij je, proszę, Richardzie.
Ale, proszę pani, to nie była nasza wina.
Nie wiedziałam, że chce pokazać mój obraz na wystawie.
Myślałam, że tylko...
Nie mogę już słuchać tych wymówek.
Zastanowię się nad tym.
Wasza pani czuje się oszukana we własnym domu
przez osoby, którym zaufała.
To wszystko, co można na ten temat powiedzieć.
Z całym szacunkiem, ale to nieprawda.
- Nie? - Nie w przypadku Rose.
Ona nie miała do czynienia z tym Scone'em.
To wszystko moja wina.
- To nie ma sensu, Saro. - A tak, ma.
Niech pan posłucha.
Zaprosił mnie do swojej pracowni.
Chodziłam tam w każdą środę, gdy miałam wychodne.
On się nawet nie zbliżył do naszego pokoju,
a Rose nie widziała go na oczy.
Proszę posłuchać.
Jest pan dobrym człowiekiem.
Przecież nie chciałby pan nikogo skrzywdzić, prawda?
Nie życzę sobie żeby moje służące
wierciły mi dziurę w brzuchu we własnym salonie.
- Widzisz? Poszłam i powiedziałam prawdę. - I co to da?
Żaden dżentelmen nie nadstawi karku
dla dwóch służących bez względu na prawdę.
Noc w noc zadawał się ze służącą.
Rose, to nie tak. Mówi, że w Paryżu...
W Paryżu to, w Paryżu tamto... Kogo obchodzi co się tam dzieje?
Tu jest Londyn.
Och, dżentelmen może poślubić chórzystkę. To takie romantyczne.
Pod warunkiem, że gazety nie napiszą, że prowadza się z pokojówką.
Dostał od ciebie wszystko, czego chciał,
a ty byłaś na tyle głupia, żeby mu to dać?
Nic podobnego! Słuchaj, Rose.
Próbowałam wszystko wyjaśnić, więc się na mnie nie gniewaj.
Zmuszę go, żeby powiedział Bellamy’emu prawdę.
- Jak? - Nie wiem jak!
Ale coś wymyślę.
O siebie się nie martwię, ale Rose jest inna.
Nigdy niczego innego nie robiła. Nie potrafiłaby ułożyć sobie życia.
Marzy o tym, żeby kiedyś zostać ochmistrzynią.
Nawet jej tu nie było, dlaczego więc ma cierpieć?
Kwestia doboru naturalnego.
Kimże pan jest, cholerny panie Scone, by decydować o życiu innych?
Gdybyś zdołała utrzymać tę wściekłość, mógłbym cię jeszcze namalować.
Panie Scone.
Całe życie byłam popychadłem.
Chciałam odrobiny bezpieczeństwa i myślałam, że je znalazłam.
Oszukujesz sama siebie i nie ma w tobie za grosz prawdy.
- Ale mnie nie oszukasz. - Jesteś chory!
Już, już, spokojnie, spokojnie.
Posłuchaj.
Co mogę zrobić?
Przecież nie zatrudnię was obu u siebie.
Mogę popytać bogatych krewnych, czy nie potrzebują pomocy w kuchni.
Chcę żebyś powiedział im prawdę.
Jaką prawdę?
Myślą, że wpuściłyśmy cię do naszego pokoju, żebyś namalował nas w łóżku.
Z czego się śmiejesz?
Ach, ta burżuazyjna mentalność.
Myślą, że zakradałem się przez szarobure drzwiczki na strych?
Lady Marjorie jest bardzo zdenerwowana.
- Jak mogłeś jej to zrobić? - Co takiego?
Upokorzyć ją publicznie.
Taka jest cena bycia na świeczniku.
- I nie udawaj, że jest ci jej żal. - Jest mi jej żal.
Gdybym to była ja... umarłabym ze wstydu.
Słuchaj, jestem malarzem, maluję obrazy i to wszystko.
Idźcie wszyscy do diabła z waszymi chorymi uprzedzeniami.
Z samego rana wracam do Paryża.
Tam przynajmniej nie ma tyle wilgoci.
- Nie możesz tak wyjechać. - A właśnie, że mogę.
Idź już sobie i zostaw mnie w spokoju.
Posłuchaj.
Zamieszkam tu z tobą.
Zaopiekuję się tobą i będę twoją...
Kimkolwiek chcesz, tylko... pomóż Rose.
Jedynie o to proszę.
Zrobię wszystko, co zechcesz.
Wszystko?
Dobrze.
Zdejmij ubranie.
Wszystko.
No, dalej!
Napijesz się czegoś?
Dobrze ci zrobi.
Nie masz pojęcia, jakie mogę mieć dziwaczne upodobania.
- Chyba ktoś idzie. - Słyszę.
No dalej.
Scone!
Tylko tego brakowało.
Schowaj się za parawanem. Może się czegoś nauczysz.
- A, Bellamy. - Mogę wejść.
Oczywiście.
Panie Scone, chciałbym to raz na zawsze wyjaśnić.
Czy przyszedł mnie pan wyzwać na pojedynek?
Proponuję laski lub pędzle i odległość 50 kroków.
Proszę sobie darować żarty i wyjaśnić, dlaczego pan to zrobił.
- Co takiego? - Te obrazy.
Namalowałem dwa obrazy i pokazałem je na wystawie.
Po to właśnie są.
Musiał się pan liczyć z tym, że powieszenie ich obok siebie wywoła plotki.
Nie przyszło mi to do głowy.
- Napije się pan? - Nie.
Zupełnie zapomniałam o naszym klasowym społeczeństwie.
To są dzieła sztuki, a nie rozprawa o podziałach społecznych.
Czy musiał pan wykorzystać do tego moją pokojówkę?
Sarę o pełnych wyrazu oczach?
Obie utrzymują, jakoby ona odwiedzała pana w tej pracowni.
Cóż mam odpowiedzieć?
Sara przychodziła tu, gdy miała wolne popołudnia.
A nawiasem mówiąc, chyba pana lubi.
Nie rozmawiał pan chyba o mnie z moją służbą?
Trudno pana dzisiaj zadowolić, panie Bellamy.
Myślałem, że ucieszy pana, że śliczna dziewczyna ma o panu dobre zdanie.
Która z nich jest pana zdaniem ładniejsza?
A pana? Ja widziałem tylko jedną.
Czy naprawdę sądzi pan, że uwierzę...
Tak sądzę.
Czy ma mnie pan za kiepskiego artystę,
który nie potrafi wyobrazić sobie pokoju służącej?
Czy daje mi pan słowo, że nigdy nie był na poddaszu?
Tak.
Przychodziłem do pana domu każdego popołudnia w jednym tylko celu.
Żeby namalować portret pańskiej żony.
A więc mówią prawdę?
Służące? Tak.
Obawiam się, że będzie musiał je pan zatrzymać.
To będzie zależało od mojej żony.
No nie wiem.
Niech pan pomyśli, jaką broń zdobędą liberałowie,
gdy się dowiedzą, że minister, członek Królewskiej Rady Obrony
zwolnił dwie służące z tego tylko powodu,
że została urażona próżność jego żony.
Radykałowie będą mówić o prześladowaniu, to ich ulubione słowo.
Balfour nie będzie wdzięczny za to, że przysporzył mu pan dodatkowych kłopotów.
Nawet jeśli złoży pan dymisję.
Na pana miejscu zapomniałbym o wszystkim.
Przekona się pan, że inni równie szybko zapomną.
To brzmi jak szantaż, panie Scone.
Przyjmuję jednak pana zapewnienie, że obraz powstał w tej pracowni.
Cóż, nie będę panu dłużej... przeszkadzał w pracy.
Dziękuję, że mnie pan przyjął.
- Dobranoc, Scone. - Dobranoc.
Dziękuję, panie Scone.
Naprawdę byś to zrobiła...
dla Rose?
Cóż, moja boska Saro...
otworzymy kolejną butelkę szampana, by to uczcić.
Co uczcić?
Coś wymyślimy.
Szkoda, że nie widziałaś naszego obrazu, Rose.
Choć raz.
Wciąż możemy pójść. Wystawa jest jeszcze otwarta dla zwiedzających.
Przecież cię rozpoznają.
Najlepiej będzie, jeśli o wszystkim zapomnimy.
Ja nigdy nie zapomnę.
Był aż tak miły?
Jest zabawny.
Rose!
Tak.
Mogłabyś pójść ze mną, gdy się znowu z nim umówię?
Tak, jeśli chcesz.
Bo widzisz, w bioskopie wyświetlają napisy między obrazami
i jeśli nie potrafi się ich przeczytać, nie wiadomo co się dzieje.
Wybierzemy się kiedyś razem, Rose.
Zabiorę cię tam.
Przykro mi, że sprawiłam ci tyle kłopotów.
Och, najważniejsze, że na koniec wszystko wyjaśniłaś.
Czyż mężczyźni nie są zabawni?
Tłumaczenie: Ghul Anonim